Mae etholiadau ar gyfer Senedd Cymru yn cael eu cynnal bob pum mlynedd.

Mae 60 o Aelodau Senedd (ASau) etholedig ac mae pump ohonynt yn eich cynrychioli chi. Mae un AS yn cynrychioli eich etholaeth yn y Senedd (Ceredigion) ac mae’r pedwar arall yn cynrychioli eich rhanbarth (Canolbarth a Gorllewin Cymru).

Mae Senedd Cymru yn cynrychioli pobl Cymru. Mae ganddi’r grym i wneud penderfyniadau yn y meysydd canlynol:

  • amaethyddiaeth, pysgodfeydd, coedwigaeth a datblygu gwledig
  • henebion ac adeiladau hanesyddol
  • diwylliant
  • datblygu economaidd
  • addysg a hyfforddiant
  • yr amgylchedd
  • gwasanaethau tân ac achub
  • iechyd a gwasanaethau iechyd
  • priffyrdd a thrafnidiaeth
  • tai
  • diwydiant
  • llywodraeth leol
  • gweinyddiaeth gyhoeddus
  • lles cymdeithasol
  • chwaraeon a hamdden
  • twristiaeth
  • cynlluniau gwlad a thref
  • amddiffynfeydd dŵr a llifogydd
  • yr iaith Gymraeg

Gall Senedd Cymru ddeddfu yn y meysydd hyn a gelwir y cyfreithiau hynny yn Filiau’r Senedd.  Mae’r cyfreithiau hyn yn unigryw i Gymru a byddant yn adlewyrchu anghenion a phryderon penodol pobl Cymru. 

Mae gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig (DU) beth rheolaeth dros rai gwasanaethau cyhoeddus a meysydd deddfwriaethol, megis cyfrifoldebau dros wasanaeth yr heddlu, nawdd cymdeithasol a chyflogaeth.   

Pan fyddwch yn pleidleisio yn etholiad Senedd Cymru, mae gennych ddwy bleidlais – un bleidlais i ethol aelod etholaethol ac un bleidlais i ethol eich aelod rhanbarthol.   

Senedd Cymru – Etholaeth Ceredigion

Yn y bleidlais etholaethol, rydych yn dewis yr ymgeisydd rydych am iddo/iddi eich cynrychioli’n uniongyrchol.   

Mae’r Etholaeth hon yn dilyn ffiniau sir Ceredigion.

Datganiad o’r Bobl a Enwebwyd a’r Hysbysiad o Bleidlais: Senedd Cymru – Etholaeth Ceredigion

Hysbysiad o fanylion yr Asiantiaid Etholiadol: Senedd Cymru – Etholaeth Ceredigion

Lleoliadau’r Gorsafoedd Pleidleisio: Senedd Cymru – Etholaeth Ceredigion

Hysbysiad o Etholiad: Senedd Cymru – Etholaeth Ceredigion

Senedd Cymru – Rhanbarth: Canolbarth a Gorllewin Cymru

Yn y bleidlais ranbarthol, rydych yn dewis o restr plaid neu ymgeiswyr annibynnol  i gynrychioli eich rhanbarth h.y. nid ydych yn pleidleisio dros ymgeisydd unigol. 

Mae Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru yn cynnwys yr Etholaethau canlynol mewn 5 sir:

  • Brycheiniog a Sir Faesyfed
  • Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr
  • Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro
  • Ceredigion
  • Dwyfor Meirionnydd
  • Llanelli
  • Maldwyn
  • Preseli Penfro

Cyngor Sir Ceredigion yw’r awdurdod arweiniol ar gyfer y rhanbarth ac felly Prif Weithredwr y sir yw’r Swyddog Canlyniadau Rhanbarthol. 

Datganiad o’r Bobl a Enwebwyd a’r Hysbysiad o Bleidlais: Senedd Cymru – Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru

Hysbysiad o fanylion yr Asiantiaid Etholiadol: Senedd Cymru – Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru

Lleoliadau’r Gorsafoedd Pleidleisio: Senedd Cymru – Senedd Cymru – Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru (ar gyfer ardal Etholaeth Ceredigion)

Ar gyfer Lleoliadau’r Gorsafoedd Pleidleisio yn yr Etholaethau eraill, ewch i wefannau’r Awdurdodau Lleol yn yr ardal:

Hysbysiad o Etholiad: Senedd Cymru – Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru

Bydd pob awdurdod lleol yn cyfrif ei bleidleisiau ei hunan ac yn darparu’r canlyniadau hyn i’r Swyddog Canlyniadau Rhanbarthol.  Pan fydd y canlyniadau i gyd wedi eu  casglu, bydd y Swyddog Canlyniadau Rhanbarthol yn datgan pwy sydd wedi eu hethol ar gyfer Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru a bydd y canlyniad yn cael ei gyhoeddi ar y wefan hon.  Bydd hyn yn digwydd ddydd Gwener, 7 Mai 2021. 

Ar gyfer Etholiadau Senedd Cymru, mae’n rhaid eich bod :

  • Wedi cofrestru i bleidleisio. Os nad ydych eisoes wedi cofrestru ewch i https://www.gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio
  • Yn 16 oed neu’n hŷn ar ddiwrnod yr etholiad – 6 Mai 2021.
  • Yn ddinesydd Prydeinig, Gwyddelig, yr UE neu’n ddinesydd cymwys o’r Gymanwlad*
  • Yn ddinesydd cymwys o wlad arall sydd â chaniatâd i ddod i mewn i’r DU neu i aros yn y DU, neu’n rhywun nad oes angen caniatâd o’r fath arnoch

*Dinesydd cymwys o’r Gymanwlad yw rhywun sydd â’r hawl i ddod i mewn i’r DU neu i aros yn y DU neu rywun nad oes angen hawl o’r fath arno/arni.  Gellir dod o hyd i restr o’r gwledydd cymwys, Tiriogaethau  Dibynnol ar Goron Prydain a Thiriogaethau Tramor Prydeinig ar wefan y Comisiwn Etholiadol.

Ni all myfyrwyr bleidleisio ddwywaith yn etholiadau Senedd Cymru a byddent yn cyflawni trosedd pe baent yn gwneud hynny.  Dylent ddewis rhwng pleidleisio yn eu cyfeiriad cartref neu yn eu cyfeiriad prifysgol a threfnu pleidlais drwy’r post neu bleidlais drwy ddirprwy yn ôl yr angen.

Mae’r grwpiau canlynol wedi’u heithrio’n gyfreithiol rhag pleidleisio yng Nghymru:

  • Unigolyn sydd dan gollfarn (er y gall carcharorion ar remánd, carcharorion sydd heb eto gael eu collfarnu a charcharorion sifil bleidleisio os ydynt ar y gofrestr etholwyr).
  • Unrhyw un a gafwyd yn euog o fewn y bum mlynedd ddiwethaf o arferion llwgr neu anghyfreithlon sy’n gysylltiedig ag etholiad.

Cofrestru i bleidleisio

  • Y dyddiad cau ar gyfer cofrestru i bleidleisio yw – 11:59pm ddydd Llun 19 Ebrill.
  • Os ydych eisoes wedi cofrestru i bleidleisio yn eich eiddo ac nad ydych wedi symud ers i chi gofrestru, nid oes angen i chi ailgofrestru i bleidleisio.
  • Os ydych wedi symud tŷ yn ddiweddar ac os nad ydych wedi cofrestru i bleidleisio yn eich cyfeiriad newydd, mae’n rhaid i chi wneud hynny erbyn 11:59pm ddydd Llun 19 Ebrill.
  • Peidiwch ag anghofio y gall unigolion sy’n 16 a 17 oed bellach bleidleisio yn etholiadau Senedd Cymru am y tro cyntaf.
  • Gallwch wneud yn siŵr a ydych wedi cofrestru i bleidleisio drwy gysylltu â gwasanaethauetholiadol@ceredigion.gov.uk
  • Cofrestrwch erbyn dydd Llun 19 Ebrill neu ni fyddwch yn gallu pleidleisio ddydd Iau 6 Mai.
  • Mae’n cymryd llai na thair munud i gofrestru ar-lein Byddai o gymorth i chi gael eich rhif Yswiriant Gwladol wrth law, gallwch ddod o hyd iddo ar eich slip cyflog, P60, neu lythyron am drethi, pensiynau a budd-daliadau.
  • Gall pleidleiswyr gofrestru hefyd drwy fynd ffonio 01545 570881.
  • Peidiwch â gadael cofrestru tan y funud olaf, rhag ofn y byddwch chi’n cael problemau.
  • Mae Gorsafoedd Pleidleisio ar agor rhwng 7.00am a 10.00pm ar y diwrnod pleidleisio – 6 Mai 2021
  • Bydd rhestr lawn o Orsafoedd Pleidleisio ar gael cyn hir.
  • Ymysg y mesurau fydd wedi eu rhoi ar waith mewn gorsafoedd pleidleisio i ddiogelu rhag COVID-19, mae’r canlynol:
    • Mynedfeydd ac allanfeydd ar wahân, lle bo hynny’n bosibl
    • Ym mhob gorsafoedd pleidleisio, bydd Rheolwr wrth y drws, er mwyn sicrhau y gellir cynnal pellter cymdeithasol ar bob adeg
    • Ystafelloedd wedi’u trefnu mewn ffordd wahanol er mwyn galluogi pobl i gadw pellter cymdeithasol wrth aros i bleidleisio ac wrth lenwi papur pleidleisio, ond gan barhau i sicrhau bod etholwyr yn bwrw’u pleidlais yn gyfrinachol
    • Staff yr orsaf bleidleisio yn gwisg cyfarpar diogelu personol – PPE
    • Gofyn i bleidleiswyr wisgo gorchudd wyneb lle bo hynny’n bosibl, a defnyddio diheintydd dwylo wrth iddynt fynd i mewn i’r orsaf bleidleisio
    • Annog pleidleiswyr i ddod â’u pen ysgrifennu neu eu pensil eu hunain
    • Glanhau’r bythau pleidleisio yn rheolaidd.

Efallai y bydd y mesurau hyn yn golygu y bydd yn rhaid i etholwyr aros mwy nag arfer i fwrw eu pleidlais. 

Yn aml yr amserau prysur mewn gorsafoedd pleidleisio yw rhwng 7.00am a 9.30am, amser cinio, 3.30pm i 4.30pm a 6.00pm i 8.00pm.

Wrth geisio osgoi’r amserau brig hyn, efallai y bydd pleidleiswyr yn gorfod aros am lai o amser.  Bydd unrhyw un fydd wedi ymuno â’r ciw i bleidleisio erbyn 10pm yn dal i gael pleidleisio. 

  • Y dyddiad cau i wneud cais am bleidlais drwy’r post yw – 5.00pm ddydd Mawrth 20 Ebrill.
  • Mae’n rhaid i’r sawl sy’n gwneud cais am bleidlais drwy’r post fod eisoes wedi cofrestru i bleidleisio.  Gellir lawrlwytho ffurflenni o wefan Gov.UK neu ffonio 01545 570881.
  • Danfonwch eich ffurflen gais pleidlais bost wedi'i chwblhau at Gwasanaeth Etholiadol, Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Aberaeron, Ceredigion SA46 0PA erbyn 5pm, 20 Ebrill 2021 ar gyfer yr Etholiadau ar 6 Mai 2021.
  • Dim ond pleidleisiau drwy’r post sy’n cael eu dychwelyd cyn 10.00pm ar ddiwrnod yr etholiad fydd yn cael eu cyfrif. 
  • Wedi anghofio anfon eich pleidlais bost yn ôl mewn pryd?  Wedi i chi gwblhau eich pleidleisiau post a selio’r pecyn, gallwch eu gadael ar ddiwrnod pleidleisio mewn unrhyw orsaf bleidleisio sydd yn yr un ardal bleidleisio, ond yn ddelfrydol yn eich gorsaf bleidleisio leol. 
  • Wedi colli eich pleidlais bost neu’r bleidlais heb gyrraedd?  Gellir cynhyrchu pecynnau yn eu lle rhwng dydd Iau 29 Ebrill a 5.00pm ar 6 Mai 2021.  Dim ond wyneb yn wyneb yn Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Ceredigion SA46 0PA y gellir derbyn pecynnau yn lle’r rhai sydd wedi eu colli neu heb gyrraedd o 5.00pm 5 Mai 2021. 
    • Ffoniwch o flaen llaw os oes angen pecyn pleidlais bost yn lle un sydd wedi’i golli neu heb gyrraedd
    • Bydd angen i chi ddod â phrawf hunaniaeth gyda chi: dogfen sy’n cynnwys llun, er enghraifft pasbort neu drwydded yrru, neu ddwy ddogfen sy’n cadarnhau eich enw a’ch cyfeiriad, er enghraifft datganiad banc, bil cyfleustod neu lythyr swyddogol.
  • Y dyddiad cau ar gyfer gwneud cais am bleidlais drwy ddirprwy - 5.00pm ddydd Mawrth 27 Ebrill.
  • Pleidleisiwr drwy ddirprwy yw rhywun yr ydych yn ymddiried ynddo ac yr ydych yn ei benodi i bleidleisio ar eich rhan. 
  • Rhaid i chi fod eisoes wedi eich cofrestru i bleidleisio er mwyn gwneud cais am bleidlais drwy ddirprwy.  Gellir dod o hyd i ffurflenni a manylion llawn ynglŷn â chymhwysedd ar wefan y Comisiwn Etholiadol 
  • Mae’n rhaid bod eich dirprwy yn gymwys i bleidleisio yn yr etholiad ac mae’n rhaid ei fod/ei bod yn gallu mynd i’ch gorsaf bleidleisio, neu mae angen iddo/iddi wneud cais i fwrw’r bleidlais drwy ddirprwy drwy’r post.  Bydd eich dirprwy yn derbyn llythyr neu gerdyn pleidleisio a fydd yn cynnwys y manylion angenrheidiol a bydd yn ei dderbyn yn ei gyfeiriad/ei chyfeiriad.
  • Nid yw pleidleiswyr drwy’r post yn gymwys i wneud cais am bleidlais drwy ddirprwy. 
  • Danfonwch eich ffurflen gais pleidlais drwy ddirprwy wedi'i chwblhau at Gwasanaeth Etholiadol, Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Aberaeron, Ceredigion SA46 0PA by 5pm, 27 April 2021 for the Elections being held on 6 May 2021.

Gall pleidleisiau drwy ddirprwy mewn argyfwng fod ar gael ar ôl y dyddiad cau i wneud cais am bleidlais drwy ddirprwy, a hynny hyd at 5.00pm 6 Mai 2021, ond dim ond mewn amgylchiadau eithriadol penodol. Gallwch gael manylion ar wefan y Comisiwn Etholiadol  neu drwy ffonio 01545 570881.

Os oes gan ymgeisydd neu asiant gwestiynau’n ymwneud ag etholiadau Senedd Cymru ewch i dudalen Ymgeiswyr ac Asiantiaid.

Os oes gan ymgeisydd neu asiant gwestiynau’n ymwneud ag etholiadau Senedd Cymru ewch i dudalen Ymgeiswyr ac Asiantiaid.