Diogelwch ar y Ffyrdd yng Ngheredigion
Mae Cyngor Sir Ceredigion wedi ymrwymo i wneud teithio'n fwy diogel i bawb sy'n defnyddio ffyrdd a llwybrau'r sir, gan gynnwys cerddwyr, beicwyr, beicwyr modur, marchogion, gyrwyr a theithwyr o bob oed. Mae'r dudalen hon yn darparu cyngor diogelwch ymarferol a gwybodaeth am yr addysg, ymgyrchoedd, cyrsiau hyfforddi a mentrau lleol a ddarperir gan Adran Diogelwch y Ffyrdd y Cyngor i helpu pobl i deithio'n ddiogel ac yn hyderus ledled Ceredigion.
Hyfforddiant Diogelwch ar y Ffyrdd yng Ngheredigion
Dyma rai o'r mentrau a'r cynlluniau hyfforddi a drefnir gan Gyngor Sir Ceredigion, a ariennir yn bennaf gan Lywodraeth Cymru.
Biker Down! Cymru
Gan fod beicwyr modur yn tueddu i deithio mewn grwpiau neu mewn parau, yn aml pan fydd un yn rhan o wrthdrawiad, beiciwr arall fydd y person cyntaf yn cyrraedd y lleoliad. Nod Biker Down Cymru! yw lleihau nifer y beicwyr modur sy'n cael eu lladd neu eu hanafu'n ddifrifol mewn gwrthdrawiadau ffyrdd, a chaiff ei gyflwyno gan Ddiffoddwyr Tân Gweithredol/Tîm Beic Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru.
Mae'r cwrs yn cynnwys tri modiwl:
- Rheoli safle gwrthdrawiad
- Cymorth cyntaf
- Gwyddoniaeth cael eich gweld
Bydd y cwrs yn rhoi gwell dealltwriaeth i gyfranogwyr o'r hyn i'w wneud os byddant yn dod ar draws gwrthdrawiad traffig ar y ffordd a sut i'w reoli'n ddiogel. Er bod y cwrs wedi'i deilwra ar gyfer beicwyr modur, mae'n addas i bob defnyddiwr ffordd.
Faint mae'r cwrs yn ei gostio?
Diolch i gyllid Grant Diogelwch y Ffyrdd Llywodraeth Cymru, mae'r cwrs yn rhad ac am ddim. Ar ôl cwblhau'r cwrs, bydd cyfranogwyr yn derbyn pecyn cymorth cyntaf am ddim. I gael gwybod am ddyddiadau yn y dyfodol neu i archebu lle, cysylltwch â thîm Diogelwch y Ffyrdd Ceredigion drwy e-bostio clic@ceredigion.gov.uk neu drwy ffonio 01545 570881.
Cynllun Marchogion Gwell Ceredigion
Wedi pasio eich prawf beic modur yn ddiweddar? Eisiau gwirio safon eich marchogaeth? Dychwelyd i feicio ar ôl seibiant? Uwchraddio i feic modur mwy pwerus?
Mae CERS yn gynllun hyfforddi marchogion beiciau modur am ddim wedi'i gymhorthdal gan Lywodraeth Cymru, sydd wedi'i anelu at ddatblygu sgiliau marchogion ymhellach.
Mae'r cwrs damcaniaethol ac ymarferol yn para un diwrnod ac yn rhedeg o fis Ebrill i fis Medi.
Mae ein hyfforddwyr wedi'u cymeradwyo gan DVSA o dan y Cynllun Marchogion Gwell.
Bydd cyfranogwyr yn derbyn tystysgrif cymhwysedd DVSA a gydnabyddir gan amrywiaeth eang o gwmnïau yswiriant, a gall hyn arwain at ostyngiad mewn premiwm.
Am ragor o wybodaeth neu i archebu lle, ffoniwch 01545 570881 neu e-bostiwch clic@ceredigion.gov.uk.
Ride Free: Hyfforddiant Marchogaeth Ôl-CBT
Mae mwy o bobl yn dewis cwblhau Hyfforddiant Sylfaenol Gorfodol (CBT) er mwyn gallu reidio moped neu feic modur hyd at 125cc ar gyfer teithiau hanfodol, gan gynnwys teithio i'r gwaith, ysgol neu goleg. Gan fod CBT yn cael ei gwblhau mewn un diwrnod, mae Cyngor Sir Ceredigion bellach yn cynnig hyfforddiant ychwanegol ôl-CBT i ddarparu gwybodaeth ddiogelwch fwy manwl a phrofiad marchogaeth ymarferol.
Rydym yn cydnabod bod beicio modur yn un o'r dulliau teithio mwyaf agored i niwed, ac mae'r hyfforddiant hwn wedi'i gynllunio i helpu marchogion i ddatblygu sgiliau newydd, gwella eu hymwybyddiaeth a magu mwy o hyder ar y ffordd.
Mae'r cwrs yn rhad ac am ddim i unrhyw un sy'n reidio moped neu feic modur hyd at 125cc ac sydd â thystysgrif CBT ddilys.
I wneud ymholiad neu gofrestru eich diddordeb, e-bostiwch clic@ceredigion.gov.uk neu ffoniwch 01545 570881.
Mae hwn yn fenter newydd sydd ar hyn o bryd yn cael ei hariannu gan Gomisiynydd Heddlu a Throseddu Dyfed-Powys.
Pass Plus Cymru
Wedi pasio eich prawf gyrru? Yn 17-25 oed? Yn byw yng Ngheredigion?
Dysgwch fwy o dechnegau gyrru, awgrymiadau a chyngor defnyddiol am ddim ond £20... ac nid oes prawf!
Byddwch yn canolbwyntio ar:
- Gyrru ar draffyrdd
- Technegau gyrru ac ymwybyddiaeth o beryglon
- Teithio yn ystod y nos
- Ymdopi â threfi a dinasoedd prysur
- Gyrru ar ffyrdd gwledig
- Meddwl ymlaen llaw, yn union fel rydych yn ei wneud nawr
Beth gewch chi o'r cwrs?
- Gwell sgiliau gyrru
- Mwy o siawns o gael premiwm yswiriant is
- Llai o siawns o fod mewn gwrthdrawiad neu anafu eich hun, eich ffrindiau neu eraill
Mae Pass Plus Cymru yn gwrs sy'n cynnwys dwy ran. Mae'r rhan gyntaf yn sesiwn gyflwyno mewn dosbarth gyda chyflwyniad gyda'r nos sy'n para tua dwy awr. Ar ôl mynychu'r sesiwn hon, cysylltir â chi gan Hyfforddwr Gyrru Cymeradwy a fydd yn trefnu gwers ymarferol chwe awr gan ddefnyddio eich cerbyd eich hun. Mae Llywodraeth Cymru yn talu'r rhan fwyaf o'r gost, a dim ond cyfraniad o £20 sydd ei angen gennych, sy'n cael ei dalu'n uniongyrchol i'r Hyfforddwr Gyrru Cymeradwy.
I wneud ymholiad neu gofrestru diddordeb, cysylltwch â'r tîm Diogelwch y Ffyrdd drwy clic@ceredigion.gov.uk neu ffoniwch 01545 570881.
Efelychydd Gyrru - Newydd yn 2027
Mae'r Efelychydd Gyrru yn helpu'r tîm Diogelwch y Ffyrdd i egluro peryglon gyrru cyffredin, sefyllfaoedd nodweddiadol a sgiliau hanfodol mewn ffordd sy'n apelio at ei gynulleidfa darged.
Bydd gyrwyr dysgwyr a gyrwyr cymwys yn gallu profi peryglon anfon negeseuon testun wrth yrru, yn ogystal â gweld sut y gall sbectol efelychu gyrru dan ddylanwad alcohol neu gyffuriau amharu'n ddifrifol ar allu rhywun i yrru'n ddiogel mewn amgylchedd rheoledig.
Bydd yr efelychydd hyfforddi gyrru hwn yn cael ei ddefnyddio mewn digwyddiadau lleol, ac mae un a logwyd eisoes wedi bod yn llwyddiant mawr wrth ymgysylltu â'r cyhoedd yn ystod Rali Ceredigion dros y ddwy flynedd ddiwethaf.
Bydd tîm Diogelwch y Ffyrdd hefyd yn cynnig dod â'r efelychydd i ysgolion uwchradd a cholegau'r sir i ddarparu sesiynau rhyngweithiol ar ddiogelwch ar y ffyrdd i ddisgyblion o 2027 ymlaen.
Prosiect Ymchwil Ffyrdd Gwledig i Yrwyr Ifanc 2027
Newydd ar gyfer 2027 bydd prosiect ymchwil yn cynnwys gyrwyr sy’n dysgu yng Ngheredigion, gyda'r nod o ddatblygu menter newydd i yrwyr ifanc yn sgil canlyniadau'r ymchwil.
Bydd rhagor o wybodaeth yn dilyn am y prosiect hwn, sydd wedi'i ariannu gan Gomisiynydd Heddlu a Throseddu Dyfed-Powys.
Ydych chi dros 65 oed ac â diddordeb mewn gwella eich sgiliau a'ch gwybodaeth gyrru?
Mae'r Cwrs Gyrwyr Hŷn hwn yn darparu gwybodaeth ddefnyddiol am sut i gadw'n ddiogel ar y ffordd am gyfnod hwy, cynnal eich symudedd a chynyddu eich hyder.
Mae'n fore anffurfiol sy'n elwa o arbenigedd gweithwyr proffesiynol ym maes Diogelwch ar y Ffyrdd ac yn cael ei gynnal mewn amrywiol leoliadau ledled Ceredigion drwy'r flwyddyn.
Mae'r cwrs mewn dwy ran:
- Sesiwn ryngweithiol mewn dosbarth am dair awr
- Elfen ymarferol gyrru 45 munud gydag Hyfforddwr Gyrru Cymeradwy
Gall yr elfen ymarferol gael ei chynnal yn eich cerbyd eich hun os dymunwch.
Mae'r cwrs hwn yn hollol rhad ac am ddim gan ei fod yn cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru.
I gofrestru diddordeb, cysylltwch â'r tîm Diogelwch y Ffyrdd drwy clic@ceredigion.gov.uk neu ffoniwch 01545 570881.
Mae diogelwch ar y ffyrdd yn sgil hanfodol ar unrhyw oedran, ond gall plant fod yn arbennig o agored i niwed ar ein ffyrdd. Mae diogelwch ar y ffyrdd yn aml yn cael ei addysgu mewn ysgolion, ac mae rhieni hefyd yn gallu dysgu arferion da yn y cartref drwy osod esiampl dda pan fyddant yn teithio gyda'u plant. Mae'r adran hon yn amlinellu'r cynlluniau a'r mentrau diogelwch ar y ffyrdd sy'n cael eu cynnal yng Ngheredigion ar hyn o bryd, ynghyd â chyngor i rieni a dolenni at ffynonellau gwybodaeth pellach.
Kerbcraft / Hyfforddiant Cerddwyr Ifanc
Mae Llywodraeth Cymru yn ariannu hyfforddiant cerddwyr ifanc Cymru drwy'r cynllun Kerbcraft mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol Cymru. Mae Kerbcraft wedi'i gynllunio i ddysgu tair sgil cerddwyr i blant rhwng 5 a 7 oed. Mae'r hyfforddiant yn cael ei gyflwyno dros gyfnod o chwe wythnos, gyda phob cam yn adeiladu ar y sgiliau a ddysgwyd yn flaenorol.
Yn hytrach na dysgu mewn ystafell ddosbarth, mae plant yn derbyn hyfforddiant ymarferol wrth ymyl y ffordd.
Y tair elfen yw:
- Dod o hyd i leoedd diogel i groesi
- Croesi wrth gyffyrdd
- Croesi rhwng ceir wedi'u parcio
Mae'r cynllun hwn yn cael ei gyflwyno orau gan wirfoddolwyr rhieni.
Os hoffech sefydlu'r hyfforddiant hwn yn eich ysgol gynradd leol, cysylltwch â Kayleigh Tonkins drwy clic@ceredigion.gov.uk neu ffoniwch 01545 570881. Bydd angen gwiriadau DBS cyn dechrau'r gwaith.
Hyfforddiant Beicio yn unol â'r Safonau Cenedlaethol / Bikeability
Mae hyfforddiant beicio yn ffordd ddefnyddiol i blant ac oedolion nad ydynt wedi beicio ers peth amser gynyddu eu dealltwriaeth o feicio a diogelwch beicio.
Mae Hyfforddiant Beicio yn unol â'r Safonau Cenedlaethol yn gynllun dwy neu dair lefel sydd wedi'i gynllunio i helpu pobl i feicio'n ddiogel ac yn hyderus ar y ffordd, gan ddangos ystyriaeth tuag at ddefnyddwyr eraill y ffordd.
Lefel 1: Cynhelir mewn amgylchedd rheoledig i ffwrdd o ffyrdd a thraffig. Mae'n cynnwys sgiliau beicio sylfaenol, gan gynnwys cychwyn a stopio, symud a llywio, signalau llaw a defnyddio gêr.
Lefel 2: Hyfforddiant ar-y-ffordd i'r rhai sydd wedi cwblhau Lefel 1 ac yn barod i symud ymlaen. Mae'n darparu profiad ymarferol ac yn helpu hyfforddeion i ymdopi'n ddiogel â thraffig wrth wneud teithiau byr ar gyfer cymudo neu hamdden.
Lefel 3: Yn datblygu sgiliau beicwyr fel eu bod yn gallu gwneud teithiau'n gymwys, yn hyderus ac yn gyson mewn amrywiaeth o amodau traffig. Mae'n cynnwys ymdrin â pheryglon, asesu risg wrth symud a chynllunio llwybrau mwy diogel.
Nodau'r hyfforddiant
- Lleihau nifer y plant sy'n cael eu hanafu wrth feicio yng Ngheredigion
- Codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd hyfforddiant ac addysg feicio
- Datblygu sgiliau arsylwi a symud
- Annog defnyddio dillad amddiffynnol a helmedau addas
- Paratoi beicwyr iau ar gyfer hyfforddiant ar y ffordd
- Helpu rhieni i ddeall pwysigrwydd hyfforddiant beicio
Cynhelir yr hyfforddiant ar ffyrdd lleol tawel yn agos at yr ysgol, lle gellir ymarfer symudiadau syml megis troi i'r chwith a'r dde neu oddiweddyd cerbyd sydd wedi'i barcio.
Er mwyn bod yn gymwys i gael yr hyfforddiant, rhaid i ddisgyblion fod wedi cyrraedd 10 oed (Blwyddyn 5).
Caiff cynnydd y disgyblion ei fonitro'n barhaus yn ystod y gwersi, ac ar ôl cwblhau'r cwrs bydd y beicwyr ifanc yn derbyn Tystysgrif i gydnabod eu cyfranogiad.
Mae gan Adran Diogelwch y Ffyrdd Ceredigion dîm o dri hyfforddwr diogelwch ar y ffyrdd sy'n ymweld â phob ysgol yng Ngheredigion bob blwyddyn i ddarparu hyfforddiant beicio Lefel 1 a Lefel 2 yn unol â'r Safonau Cenedlaethol.
Mae cyfle hefyd i drigolion Ceredigion dderbyn hyfforddiant Lefel 3. Am ragor o wybodaeth, cysylltwch drwy e-bostio clic@ceredigion.gov.uk neu drwy ffonio 01545 570881.
Diogelwch Seddi Ceir Plant
Mae defnyddio'r sedd car gywir yn un o'r ffyrdd pwysicaf o ddiogelu plant wrth deithio mewn cerbyd. Dylai rhieni a gofalwyr sicrhau bod seddi ceir yn addas ar gyfer oedran, taldra a phwysau eu plentyn, a'u bod yn cael eu gosod a'u defnyddio'n gywir ar bob taith.
Seddi Ceir Plant: Cyngor a Chymorth
Yn y DU, rhaid i blant ddefnyddio sedd car addas hyd nes eu bod yn cyrraedd 12 oed neu 135cm o daldra, pa un bynnag sy'n digwydd gyntaf. Gall dewis y sedd gywir a sicrhau ei bod wedi'i gosod yn gywir leihau'n sylweddol y risg o anaf mewn gwrthdrawiad.
Mae Tîm Diogelwch y Ffyrdd Cyngor Sir Ceredigion yn cynnig gwiriadau seddi ceir plant am ddim mewn canolfannau cymunedol a digwyddiadau ledled y sir, yn ogystal ag apwyntiadau unigol i rieni a gofalwyr sydd â phryderon neu sydd angen cyngor ynghylch gosod neu ddefnyddio sedd car plentyn. Gall y tîm wirio bod seddi wedi'u gosod yn gywir, darparu arweiniad ar y gofynion cyfreithiol, ac ateb unrhyw gwestiynau sy'n ymwneud â diogelwch plant wrth deithio mewn cerbyd.
Am ragor o wybodaeth am wiriadau seddi ceir plant, digwyddiadau sydd ar y gweill, neu i drefnu apwyntiad, cysylltwch â'r Tîm Diogelwch y Ffyrdd drwy e-bostio clic@ceredigion.gov.uk neu drwy ffonio 01545 570881.
Swyddog Croesfan Ysgol
Mae Swyddog Croesfan Ysgol yn chwarae rhan hanfodol wrth helpu plant a theuluoedd i deithio'n ddiogel i'r ysgol ac adref. Yng Ngheredigion, mae'r Gwasanaeth Swyddog Croesfan Ysgol yn cael ei reoli a'i ariannu drwy'r Adran Diogelwch y Ffyrdd, gyda Swyddogion yn cael eu lleoli mewn safleoedd croesi cymeradwy lle mae angen wedi'i nodi i gynorthwyo cerddwyr i groesi'r ffordd yn ddiogel. Mae Swyddogion Croesfan Ysgol wedi'u hyfforddi i atal traffig gan ddefnyddio'r arwydd swyddogol “STOP” ac i ddarparu man croesi diogel i ddisgyblion a cherddwyr eraill yn ystod amseroedd cyrraedd a gadael ysgolion. Mae'r gwasanaeth yn rhan bwysig o ymrwymiad ehangach y Cyngor i wella diogelwch ar y ffyrdd, annog teithio llesol a diogelu defnyddwyr ffyrdd sy'n fwy agored i niwed. Mae'r Tîm Diogelwch y Ffyrdd yn gweithio'n agos gydag ysgolion, cymunedau lleol a phartneriaid eraill i adolygu lleoliadau croesi ac i sicrhau bod y Swyddogion yn parhau i gefnogi diogelwch a lles plant ledled y sir.
Gall gyrwyr gynyddu eu diogelwch ar ffyrdd Ceredigion drwy ddilyn nifer o gamau syml:
- Gyrrwch ar gyflymder diogel a phriodol. Cadwch o fewn y terfyn cyflymder a lleihau eich cyflymder pan fo amodau'r ffordd, traffig neu'r tywydd yn galw am fwy o ofal
- Sicrhewch fod eich cerbyd yn addas i'r ffordd. Gwiriwch deiars, breciau, goleuadau a lefelau hylifau yn rheolaidd, a threfnwch wasanaethu pan fo angen
- Peidiwch byth â gyrru o dan ddylanwad alcohol neu gyffuriau. Gwiriwch a all meddyginiaethau presgripsiwn neu dros y cownter effeithio ar eich gallu i yrru
- Peidiwch â defnyddio ffôn symudol llaw na dyfais debyg wrth yrru. Mae hyn yn cynnwys pan fyddwch wedi stopio mewn traffig. Stopiwch mewn man diogel a diffoddwch yr injan cyn defnyddio eich dyfais, ac eithrio yn yr amgylchiadau cyfyngedig a ganiateir gan y gyfraith
- Sicrhewch fod pawb yn y cerbyd yn gwisgo gwregys diogelwch neu'n defnyddio'r ataliad plentyn cywir
- Cymerwch ofal ychwanegol mewn tywydd garw, gan gynnwys glaw, eira a rhew
- Cadwch lygad am ddefnyddwyr ffordd mwy agored i niwed, gan gynnwys cerddwyr, beicwyr, beicwyr modur a marchogion
Drwy ddilyn y cyngor hwn, gall gyrwyr helpu i gadw ein ffyrdd yn ddiogel.
Mae cerdded a beicio yn ddwy o'r ffyrdd iachaf o deithio o amgylch Ceredigion, boed i'r gwaith, yr ysgol, y siopau neu ar gyfer hamdden. Fodd bynnag, mae cerddwyr a beicwyr yn agored i niwed ar y ffyrdd. Mae'r adran hon yn darparu cyngor a gwybodaeth ar sut i gadw'n ddiogel.
Diogelwch i Gerddwyr
Mae nifer o gamau syml y gall cerddwyr eu cymryd i gadw'n ddiogel ar ffyrdd Ceredigion:
- Gwisgwch ddillad llachar neu adlewyrchol, yn enwedig mewn amodau gwelededd gwael neu gyda'r nos
- Defnyddiwch y palmant lle bo modd. Lle nad oes palmant, dilynwch ganllawiau Cod y Ffordd ar gerdded ar y ffordd
- Dewiswch fan diogel i groesi, stopiwch, edrychwch a gwrandewch, a chadwch eich sylw ar y traffig
- Defnyddiwch groesfannau cerddwyr lle maent ar gael a pheidiwch â chroesi rhwng cerbydau sydd wedi'u parcio
- Dilynwch y Cod Croes Werdd a Chod y Ffordd
Diogelwch i Feicwyr
Mae nifer o ffyrdd y gall beicwyr wella eu diogelwch ar ffyrdd Ceredigion. Mae Rheolau 59-82 Cod y Ffordd yn darparu nifer o gamau y gall beicwyr, ac mewn rhai achosion y mae'n rhaid iddynt, eu cymryd i wella eu diogelwch eu hunain a diogelwch defnyddwyr eraill y ffordd.
Mae'r rhain yn cynnwys:
- Defnyddio golau gwyn yn y blaen a golau coch yn y cefn gyda'r nos
- Gosod adlewyrchydd coch yn y cefn ac adlewyrchyddion ambr ar y pedalau
- Peidio â beicio ar y palmant oni bai ei fod yn llwybr defnydd a rennir dynodedig
- Cymryd gofal arbennig wrth droi, defnyddio lonydd bysiau a mynd heibio traffig neu reidio yn agos ato
- Cadw'r ddwy law ar y handlebarau ac eithrio wrth roi signal neu newid gêr
- Gwisgo helmed sy'n ffitio'n gywir a dillad llachar neu adlewyrchol, gan osgoi dillad llac a allai gael eu dal yn y beic
Cynnal a Chadw Beiciau
Mae cynnal a chadw priodol yn rhan hanfodol o ddiogelwch beicio. Cyn cychwyn eich taith, gwnewch yn siŵr:
- Bod eich sedd ar yr uchder cywir. Wrth stopio, dylech allu sefyll yn gyfforddus dros ffrâm y beic gyda'r ddwy droed ar y llawr
- Bod y breciau yn gweithio'n iawn ac nad yw'r ceblau wedi treulio
- Bod y ddau deiar wedi'u pwmpio'n llawn ac yn rhydd o dyllau
- Nad yw'r gadwyn wedi llithro ac nad yw'n dal wrth ichi droi'r pedalau. Dylid cadw'r gadwyn wedi'i iro'n dda ac yn rhydd o rwd
Os ydych yn ansicr ynghylch cynnal a chadw eich beic, ewch i'ch siop feiciau leol am gyngor.
Am ragor o wybodaeth, gweler Rheolau Cod y Ffordd ar gyfer Beicwyr.
Mae marchogion ymhlith y defnyddwyr ffordd sydd fwyaf mewn perygl o ddamweiniau traffig. Mae gan farchogion, gyrwyr a defnyddwyr eraill y ffordd gyfrifoldeb i ymddwyn yn ystyriol a lleihau peryglon. Mae'r cyngor canlynol yn adlewyrchu Rheolau 49-55 a chanllawiau perthnasol eraill Cod y Ffordd.
Cyn Marchogaeth ar y Ffordd
- Sicrhewch eich bod yn gallu rheoli'ch ceffyl a bod eich cyfarpar yn ddiogel ac mewn cyflwr da. Peidiwch byth â marchogaeth ar y ffordd heb gyfrwy a ffrwyn
- Os ydych chi neu'ch ceffyl yn ddibrofiad mewn traffig, marchogwch gyda cheffyl a marchog profiadol a thawel. Ystyriwch hyfforddiant diogelwch ar y ffyrdd addas, megis Gwobr Ride Safe Cymdeithas Geffylau Prydain
- Cynlluniwch eich llwybr yn ofalus. Os oes dewis mwy diogel ar gael, ceisiwch osgoi ffyrdd prysur, mannau â gwelededd gwael a chyffyrdd anodd
- Dywedwch wrth rywun pa lwybr rydych yn bwriadu ei gymryd a phryd rydych yn disgwyl dychwelyd, yn enwedig os ydych yn marchogaeth ar eich pen eich hun
Dillad ac Offer
- Rhaid i blant dan 14 oed wisgo helmed farchogaeth wedi'i chau'n ddiogel sy'n bodloni'r gofynion cyfreithiol. Dylai marchogion eraill hefyd wisgo helmed sy'n ffitio'n gywir ac wedi'i chau'n ddiogel
- Gwisgwch esgidiau neu fotiau gyda sawdl a gwadnau caled, ynghyd â dillad lliw golau neu ffliwroleuol yn ystod y dydd
- Defnyddiwch ddillad adlewyrchol ar gyfer y marchog a'r ceffyl pan fo gwelededd yn wael. Gall bandiau adlewyrchol a gwarchodwr cynffon ffliwroleuol neu adlewyrchol helpu defnyddwyr eraill y ffordd i'ch gweld yn gynharach
Marchogaeth yn Ddiogel
- Cadwch i'r chwith, byddwch yn wyliadwrus a marchogwch mewn rhes sengl ar ffyrdd cul neu brysur ac wrth nesáu at droeon
- Peidiwch byth â marchogaeth mwy na dau ochr yn ochr. Gall dau ochr yn ochr fod yn fwy diogel wrth fynd gyda marchog neu geffyl ifanc neu ddibrofiad, ond dylech ddychwelyd i res sengl pan fydd yn ddiogel gwneud hynny
- Edrychwch dros eich ysgwydd cyn cychwyn, newid cyfeiriad neu droi, a rhowch signal llaw clir. Cadwch y ddwy law ar y ffrwyn oni bai eich bod yn rhoi signal
- Peidiwch â marchogaeth ar lwybr troed na phalmant. Defnyddiwch lwybr ceffylau lle bo un ar gael ac yn addas
- Cymerwch ofal arbennig wrth gyffyrdd, cylchfannau a chroesfannau rheilffordd. Os oes angen, disgynnwch a thywyswch eich ceffyl gan gadw rheolaeth ar y ffrwyn
- Peidiwch â defnyddio ffôn symudol na gwisgo clustffonau wrth farchogaeth ar y ffordd gan y gallant leihau eich ymwybyddiaeth o'r hyn sy'n digwydd o'ch cwmpas
Marchogaeth gyda'r Nos neu mewn Gwelededd Gwael
Mae'n fwy diogel peidio â marchogaeth ar y ffordd gyda'r nos neu mewn gwelededd gwael. Os nad oes modd osgoi hyn:
- Gwisgwch ddillad adlewyrchol
- Defnyddiwch fandiau adlewyrchol uwchben cymalau ffetlog y ceffyl
- Dylid gosod golau gwyn yn wynebu'r blaen a golau coch yn wynebu'r cefn ar fraich dde, coes dde neu esgid farchogaeth y marchog
Wrth arwain ceffyl gyda'r nos, dylech gario golau yn eich llaw dde sy'n dangos golau gwyn i'r blaen a golau coch i'r cefn, a defnyddio dillad ac offer adlewyrchol ar gyfer y marchog a'r ceffyl.
Cyngor i Yrwyr sy'n Mynd Heibio Geffylau
Dylai gyrwyr fynd heibio marchogion a cherbydau a dynnir gan geffylau ar gyflymder o lai na 10 mya a gadael o leiaf 2 fetr o le lle bo modd. Pasiwch yn araf ac yn dawel, peidiwch â seinio'r corn na chodi sŵn yr injan yn ddiangen, a byddwch yn barod i stopio. Peidiwch â chyflymu'n sydyn ar ôl mynd heibio, gan y gall ceffyl ymateb i symudiadau neu synau sydyn.
Am y canllawiau diweddaraf, gweler Rheolau Cod y Ffordd ynghylch anifeiliaid (Rheolau 47-58).
Tîm Diogelwch y Ffyrdd Ceredigion
Mae Tîm Diogelwch y Ffyrdd Ceredigion yn darparu ystod eang o gyrsiau diogelwch ar y ffyrdd ac yn mynychu digwyddiadau lleol, ysgolion a cholegau i rannu cyngor a hyrwyddo teithio mwy diogel.
Nid yw'r mentrau a restrir uchod yn gynhwysfawr, ac mae'r tîm yn gweithio'n agos gyda Heddlu Dyfed-Powys, GoSafe, Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru, awdurdodau lleol cyfagos a Diogelwch Ffyrdd Cymru er mwyn cefnogi diogelwch ar y ffyrdd ledled y sir a thu hwnt.
Mae Kayleigh Tonkins, Swyddog Diogelwch y Ffyrdd Cyngor Sir Ceredigion, hefyd wedi gwasanaethu fel Is-Gadeirydd Diogelwch Ffyrdd Cymru ers mis Tachwedd 2024, ac mae ganddi ymrwymiad cryf i wella diogelwch ar y ffyrdd i bob defnyddiwr ffordd.


