Mae Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn digwydd bob pedair blynedd. Roedd yr Etholiad i fod i ddigwydd yn 2020, fodd bynnag, oherwydd COVID-19, cafodd yr Etholiadau hyn eu gohirio tan 6 Mai 2021.

Cynrychiolwyr etholedig yw Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu sy’n goruchwylio sut yr ymdrinnir â throsedd mewn ardal heddlu. Eu nod yw lleihau trosedd a sicrhau bod yr heddlu yn effeithiol.

Am wybodaeth bellach, cliciwch www.dewisfynghhth.org.uk

Datganiad o’r Bobl a Enwebwyd a’r Hysbysiad o Bleidlais: Etholiad Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu – Ardal Heddlu Dyfed Powys

Hysbysiad o fanylion yr Asiantiaid Etholiadol: Etholiad Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu – Ardal Heddlu Dyfed Powys

Lleoliadau’r Gorsafoedd Pleidleisio: Etholiad Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu – Ardal Heddlu Dyfed Powys (ar gyfer ardal Etholaeth Ceredigion)

Ar gyfer Lleoliadau’r Gorsafoedd Pleidleisio yn yr Etholaethau eraill, ewch i wefannau’r Awdurdodau Lleol yn yr ardal:

Hysbysiad o Etholiad: Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu – Ardal Heddlu Dyfed Powys

Hysbysiad ynghylch yr amser hwyraf i Ymgeiswyr gyflwyno Anerchiadau Etholiadol i Swyddog Canlyniadau Ardal yr Heddlu


Cyngor Sir Ceredigion yw’r awdurdod arweiniol, ac felly Prif Weithredwr Ceredigion fydd Swyddog Canlyniadau yr Ardal Heddlu ar gyfer Ardal Heddlu Dyfed-Powys, sy’n cwmpasu Sir Gâr, Ceredigion, Penfro a Phowys. 

Mae etholiadau Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu yn defnyddio system Pleidlais Atodol.   

Bydd y papur pleidleisio  yn rhestru’r ymgeiswyr ar gyfer Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu, gyda dwy golofn i nodi eich dewis cyntaf a’ch ail ddewis.   

Yn y golofn gyntaf, rydych yn rhoi croes wrth ymyl eich dewis cyntaf.  Er mwyn i’ch pleidlais gael ei chyfrif, mae’n rhaid i chi fwrw pleidlais dewis cyntaf. 

Yn yr ail golofn, gallwch roi croes wrth ymyl eich ail ddewis. Nid oes rhaid i chi nodi ail ddewis. 

Os mai dim ond dau ymgeisydd sy’n sefyll yn eich ardal, bydd yr etholiad yn defnyddio’r system cyntaf i’r felin.  Dim ond dros un ymgeisydd y cewch bleidleisio, drwy roi croes [X] yn y blwch wrth ymyl eich dewis.

Y cam cyfrif cyntaf: A gafodd un ymgeisydd fwy na 50% o’r bleidlais dewis 1af ar draws ardal yr heddlu? Do. Yr ymgeisydd sydd â mwy na 50% o’r pleidleisiau yw’r enillydd. Naddo: ewch ymlaen i’r ail gam cyfrif. Mae’r ddau ymgeisydd sydd ar y brig yn aros, ac ychwanegir  y pleidleisiau 2il ddewis  o blith yr ymgeiswyr y cafod eu henwau eu dileu. Yr ymgeisydd â’r nifer fwyaf o bleidleisiau dewis 1af ac 2il ddewis yw’r enillydd

Bydd pob awdurdod lleol yn cyfrif ei bleidleisiau ei hunan ac yn cyflwyno’r rhain i Swyddog Canlyniadau yr Ardal Heddlu. Pan fydd yr holl ganlyniadau wedi’u casglu, bydd Swyddog Canlyniadau yr Ardal Heddlu yn datgan pwy sydd wedi ei ethol ar gyfer ardal Heddlu Dyfed-Powys a chyhoeddir y canlyniad ar y wefan hon. Bydd hyn yn digwydd ddydd Sul, 9 Mai 2021.

Ar gyfer Etholiad Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu, mae’n rhaid eich bod:

  • Wedi cofrestru i bleidleisio. Os nad ydych eisoes wedi cofrestru, ewch i  https://www.gov.uk/cofrestru-i-bleidleisio
  • Yn 18 oed neu’n hŷn ar 6 Mai 2021.
  • Yn ddinesydd Prydeinig, Gwyddelig, yr UE neu’n ddinesydd cymwys o’r Gymanwlad*.

*Dinesydd cymwys o’r Gymanwlad yw rhywun sydd â’r hawl i ddod i mewn i’r DU neu i aros yn y DU neu rywun nad oes angen hawl o’r fath arno/arni.  Gellir dod o hyd i restr o’r gwledydd cymwys, Tiriogaethau  Dibynnol ar Goron Prydain a Thiriogaethau Tramor Prydeinig ar wefan y Comisiwn Etholiadol.

Pleidleiswyr sy’n fyfyrwyr – dim ond ar gyfer Etholiadau Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu

Gall myfyrwyr addysg uwch fod yn gymwys i gofrestru i bleidleisio yn eu cyfeiriad cartref a’u cyfeiriad prifysgol/coleg os ydynt mewn dau awdurdod lleol gwahanol.  

Gallant bleidleisio mewn etholiadau lleol yn y ddwy ardal gan y byddent yn pleidleisio mewn dau etholiad gwahanol.  Bydd angen iddynt ystyried a ydynt yn mynd i gofrestru yn y ddwy ardal ac a ydynt am wneud cais am bleidlais drwy’r post neu bleidlais drwy ddirprwy,  yn ôl yr angen.  Gellir dod o hyd i fwy o wybodaeth ar wefan y Comisiwn Etholiadol.  

Mae’r grwpiau canlynol wedi’u heithrio’n gyfreithiol rhag pleidleisio yng Nghymru:

  • Unigolyn sydd dan gollfarn (er y gall carcharorion ar remánd, carcharorion sydd heb eto gael eu collfarnu a charcharorion sifil bleidleisio os ydynt ar y gofrestr etholwyr).
  • Unrhyw un a gafwyd yn euog o fewn y bum mlynedd ddiwethaf o arferion llwgr neu anghyfreithlon sy’n gysylltiedig ag etholiad.

Cofrestru i bleidleisio

  • Y dyddiad cau ar gyfer cofrestru i bleidleisio yw – 11:59pm ddydd Llun 19 Ebrill. 
  • Os ydych eisoes wedi cofrestru i bleidleisio yn eich eiddo ac nad ydych wedi symud ers i chi gofrestru, nid oes angen i chi ailgofrestru i bleidleisio. 
  • Os ydych wedi symud tŷ yn ddiweddar ac os nad ydych wedi cofrestru i bleidleisio yn eich cyfeiriad newydd, mae’n rhaid i chi wneud hynny erbyn 11:59pm ddydd Llun 19 Ebrill.
  • Peidiwch ag anghofio y gall unigolion sy’n 16 a 17 oed bellach bleidleisio yn etholiadau Senedd Cymru am y tro cyntaf. 
  • Gallwch wneud yn siŵr a ydych wedi cofrestru i bleidleisio drwy gysylltu â gwasanaethauetholiadol@ceredigion.gov.uk
  • Cofrestrwch erbyn dydd Llun 19 Ebrill neu ni fyddwch yn gallu pleidleisio ddydd Iau 6 Mai. 
  • Mae’n cymryd llai na thair munud i gofrestru ar-lein  Byddai o gymorth i chi gael eich rhif Yswiriant Gwladol wrth law, gallwch ddod o hyd iddo ar eich slip cyflog, P60, neu lythyron am drethi, pensiynau a budd-daliadau.   
  • Gall pleidleiswyr gofrestru hefyd drwy ffonio 01545 570881.

Peidiwch â gadael cofrestru tan y funud olaf, rhag ofn y byddwch chi’n cael problemau.

  • Mae Gorsafoedd Pleidleisio ar agor rhwng 7.00am a 10.00pm ar y diwrnod pleidleisio – 6 Mai 2021
  • Bydd rhestr lawn o Orsafoedd Pleidleisio ar gael cyn hir.
  • Ymysg y mesurau fydd wedi eu rhoi ar waith mewn gorsafoedd pleidleisio i ddiogelu rhag COVID-19, mae’r canlynol:
    • Mynedfeydd ac allanfeydd ar wahân, lle bo hynny’n bosibl
    • Ym mhob gorsafoedd pleidleisio, bydd Rheolwr wrth y drws, er mwyn sicrhau y gellir cynnal pellter cymdeithasol ar bob adeg
    • Ystafelloedd wedi’u trefnu mewn ffordd wahanol er mwyn galluogi pobl i gadw pellter cymdeithasol wrth aros i bleidleisio ac wrth lenwi papur pleidleisio, ond gan barhau i sicrhau bod etholwyr yn bwrw’u pleidlais yn gyfrinachol
    • Staff yr orsaf bleidleisio yn gwisg cyfarpar diogelu personol – PPE
    • Gofyn i bleidleiswyr wisgo gorchudd wyneb lle bo hynny’n bosibl, a defnyddio diheintydd dwylo wrth iddynt fynd i mewn i’r orsaf bleidleisio
    • Annog pleidleiswyr i ddod â’u pen ysgrifennu neu eu pensil eu hunain
    • Glanhau’r bythau pleidleisio yn rheolaidd.

Efallai y bydd y mesurau hyn yn golygu y bydd yn rhaid i etholwyr aros mwy nag arfer i fwrw eu pleidlais. 

Yn aml yr amserau prysur mewn gorsafoedd pleidleisio yw rhwng 7.00am a 9.30am, amser cinio, 3.30pm i 4.30pm a 6.00pm i 8.00pm.

Wrth geisio osgoi’r amserau brig hyn, efallai y bydd pleidleiswyr yn gorfod aros am lai o amser.  Bydd unrhyw un fydd wedi ymuno â’r ciw i bleidleisio cyn 10pm yn dal i gael pleidleisio.

  • Y dyddiad cau i wneud cais am bleidlais drwy’r post yw – 5.00pm ddydd Mawrth 20 Ebrill.
  • Mae’n rhaid i’r sawl sy’n gwneud cais am bleidlais drwy’r post fod eisoes wedi cofrestru i bleidleisio.  Gellir lawrlwytho ffurflenni o wefan Gov.UK neu ffonio 01545 570881.
  • Danfonwch eich ffurflen gais pleidlais bost wedi'i chwblhau at Gwasanaeth Etholiadol, Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Aberaeron, Ceredigion SA46 0PA erbyn 5pm, 20 Ebrill 2021 ar gyfer yr Etholiadau ar 6 Mai 2021.
  • Dim ond pleidleisiau drwy’r post sy’n cael eu dychwelyd erbyn 10.00pm ar ddiwrnod yr etholiad fydd yn cael eu cyfrif. 
  • Wedi anghofio anfon eich pleidlais bost yn ôl mewn pryd?  Wedi i chi gwblhau eich pleidleisiau post a selio’r pecyn, gallwch eu gadael ar ddiwrnod pleidleisio mewn unrhyw orsaf bleidleisio sydd yn yr un ardal bleidleisio, ond yn ddelfrydol yn eich gorsaf bleidleisio leol. 
  • Wedi colli eich pleidlais bost neu’r bleidlais heb gyrraedd?  Gellir cynhyrchu pecynnau yn eu lle rhwng dydd Iau 29 Ebrill a 5.00pm ar 6 Mai 2021.  Dim ond wyneb yn wyneb yn Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Ceredigion SA46 0PA y gellir derbyn pecynnau yn lle’r rhai sydd wedi eu colli neu heb gyrraedd o 5.00pm 5 Mai 2021. 
    • Ffoniwch o flaen llaw os oes angen pecyn pleidlais bost yn lle un sydd wedi’i golli neu heb gyrraedd
    • Bydd angen i chi ddod â phrawf hunaniaeth gyda chi: dogfen sy’n cynnwys llun, er enghraifft pasbort neu drwydded yrru, neu ddwy ddogfen sy’n cadarnhau eich enw a’ch cyfeiriad, er enghraifft datganiad banc, bil cyfleustod neu lythyr swyddogol.
  • Y dyddiad cau ar gyfer gwneud cais am bleidlais drwy ddirprwy - 5.00pm ddydd Mawrth 27 Ebrill.
  • Pleidleisiwr drwy ddirprwy yw rhywun yr ydych yn ymddiried ynddo ac yr ydych yn ei benodi i bleidleisio ar eich rhan. 
  • Rhaid i chi fod eisoes wedi eich cofrestru i bleidleisio er mwyn gwneud cais am bleidlais drwy ddirprwy.  Gellir dod o hyd i ffurflenni a manylion llawn ynglŷn â chymhwysedd ar wefan y Comisiwn Etholiadol 
  • Mae’n rhaid bod eich dirprwy yn gymwys i bleidleisio yn yr etholiad ac mae’n rhaid ei fod/ei bod yn gallu mynd i’ch gorsaf bleidleisio, neu mae angen iddo/iddi wneud cais i fwrw’r bleidlais drwy ddirprwy drwy’r post.  Bydd eich dirprwy yn derbyn llythyr neu gerdyn pleidleisio a fydd yn cynnwys y manylion angenrheidiol a bydd yn ei dderbyn yn ei gyfeiriad/ei chyfeiriad.
  • Nid yw pleidleiswyr drwy’r post yn gymwys i wneud cais am bleidlais drwy ddirprwy.
  • Gall pleidleisiau drwy ddirprwy mewn argyfwng fod ar gael ar ôl y dyddiad cau i wneud cais am bleidlais drwy ddirprwy, a hynny hyd at 5.00pm 6 Mai 2021, ond dim ond mewn amgylchiadau eithriadol penodol. Gallwch gael manylion ar wefan y Comisiwn Etholiadol  neu drwy ffonio 01545 570881.
  • Danfonwch eich ffurflen gais pleidlais drwy ddirprwy wedi'i chwblhau at Gwasanaeth Etholiadol, Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Aberaeron, Ceredigion SA46 0PA erbyn 5pm, 27 Ebrill 2021 ar gyfer yr Etholiadau ar 6 Mai 2021.

Mae modd cael pleidleisiau drwy ddirprwy mewn argyfwng ar ôl y dyddiad cau am bleidlais drwy ddirprwy, a hynny hyd at 5.00pm ar 6 Mai 2021. Dim ond mewn amgylchiadau eithriadol penodol y gellir gwneud hyn.  Gallwch gael manylion ar wefan y Comisiwn Etholiadol neu drwy ffonio 01545 570881.

Os oes gan ymgeisydd neu asiant gwestiynau’n ymwneud ag etholiadau Etholiad Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu, ewch i dudalen Ymgeiswyr ac Asiantiaid.