Etholiad Senedd Cymru 2021

Cynhelir Etholiadau’r Senedd ddydd Iau, 6 Mai 2021.

Gair am yr etholiadau

Cynhelir Etholiadau Senedd Cymru bob pum mlynedd.

Mae 60 o Aelodau Senedd (ASau) etholedig ac mae pump ohonynt yn eich cynrychioli chi. Mae un AS yn cynrychioli eich etholaeth yn y Senedd (Ceredigion) ac mae’r pedwar arall yn cynrychioli eich rhanbarth (Canolbarth a Gorllewin Cymru).

Mae Senedd Cymru yn cynrychioli pobl Cymru. Mae ganddi’r grym i wneud penderfyniadau yn y meysydd canlynol:

  • amaethyddiaeth, pysgodfeydd, coedwigaeth a datblygu gwledig
  • henebion ac adeiladau hanesyddol
  • diwylliant
  • datblygu economaidd
  • addysg a hyfforddiant
  • yr amgylchedd
  • gwasanaethau tân ac achub
  • iechyd a gwasanaethau iechyd
  • priffyrdd a thrafnidiaeth
  • tai
  • diwydiant
  • llywodraeth leol
  • gweinyddiaeth gyhoeddus
  • lles cymdeithasol
  • chwaraeon a hamdden
  • twristiaeth
  • cynlluniau gwlad a thref
  • amddiffynfeydd dŵr a llifogydd
  • yr iaith Gymraeg

Gall Senedd Cymru ddeddfu yn y meysydd hyn a gelwir y cyfreithiau hynny yn Filiau’r Senedd. Mae’r cyfreithiau hyn yn unigryw i Gymru a byddant yn adlewyrchu anghenion a phryderon penodol pobl Cymru.

Mae gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig (DU) beth rheolaeth dros rai gwasanaethau cyhoeddus a meysydd deddfwriaethol, megis cyfrifoldebau dros wasanaeth yr heddlu, nawdd cymdeithasol a chyflogaeth.

Etholaeth Ceredigion

Yn y bleidlais etholaethol, rydych yn dewis yr ymgeisydd yr ydych am iddo/iddi eich cynrychioli’n uniongyrchol. 

Mae’r Etholaeth hon yn dilyn ffiniau sir Ceredigion. 

Swyddog Canlyniadau’r Etholaeth yw Eifion Evans, Cyngor Sir Ceredigion ac mae e’n gyfrifol am y canlynol:

  • Cyhoeddi’r hysbysiad o etholiad
  • Gweinyddu’r broses enwebu
  • Hybu cyfranogiad
  • Cyhoeddi datganiad y sawl a enwebwyd a’r hysbysiad o bleidlais
  • Darparu gorsafoedd pleidleisio a sicrhau bod y cyfarpar priodol ynddynt
  • Penodi staff yr orsaf bleidleisio
  • Cynnal y bleidlais
  • Rheoli’r broses o bleidleisio drwy’r post
  • Dilysu a chyfrif y pleidleisiau ar gyfer yr ornest etholaethol a’r rhan o’r ornest ranbarthol sydd o fewn yr etholaeth
  • Datgan canlyniadau’r etholaeth
  • Trosglwyddo canlyniadau’r ddwy ornest i’r Swyddog Canlyniadau Rhanbarthol

Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru

Mae Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru yn cynnwys yr Etholaethau canlynol o fewn pum Sir:

  • Brycheiniog a Maesyfed
  • Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr
  • Gorllewin Caerfyrddin a De Penfro
  • Ceredigion
  • Dwyfor Meirionnydd
  • Llanelli
  • Maldwyn
  • Preseli Penfro.

Eifion Evans yw Swyddog Canlyniadau Rhanbarthol Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru ar gyfer Etholiad Mai 2021 ac felly ef sy’n gyfrifol am weinyddu’r Etholiad Rhanbarthol  yn effeithiol, gan gynnwys:

  • Cysylltu â’r Swyddogion Canlyniadau Etholaethol yn Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru
  • Cyhoeddi’r hysbysiad o etholiad
  • Gweinyddu’r broses enwebu
  • Cyhoeddi datganiad y sawl a enwebwyd a’r pleidiau a enwebwyd a’r hysbysiad o bleidlais
  • Hybu cyfranogiad
  • Coladu a chyfrifo nifer y pleidleisiau ar gyfer pob ymgeisydd unigol ac ar gyfer pob plaid wleidyddol yn yr etholiad rhanbarthol a chyfrifo dosraniad y seddau ar gyfer y rhanbarth etholaethol
  • Datgan y canlyniad rhanbarthol.

Ar gyfer yr Etholiad Rhanbarthol, mae pob Swyddog Canlyniadau Etholaethol yn gyfrifol o fewn ei ardal bleidleisio am y canlynol:

  • Hybu cyfranogiad
  • Darparu gorsafoedd pleidleisio
  • Argraffu papurau pleidleisio
  • Cynnal y bleidlais
  • Penodi staff ar gyfer y gorsafoedd pleidleisio
  • Rheoli’r broses o bleidleisio drwy’r post
  • Y gweithdrefnau dilysu a chyfrif yn yr ardal bleidleisio
  • Trosglwyddo’r cyfansymiau lleol i’r Swyddog Canlyniadau Rhanbarthol.
Digwyddiad Nifer y dyddiau gwaith cyn yr etholiad (amser cau os nad yw’n ganol nos) Dyddiad (amser cau os nad yw’n ganol nos)

Cyhoeddi hysbysiad o etholiad

Heb fod yn fwy na 25 o ddiwrnodau

Dydd Llun 29 Mawrth fan bellaf

Cyflwyno papurau enwebu

Rhwng 10am a 4pm ar unrhyw ddiwrnod ar ôl cyhoeddi’r hysbysiad o etholiad tan 4pm ar y pedwerydd diwrnod ar bymtheg cyn y diwrnod pleidleisio

Rhwng 10am a 4pm ar unrhyw ddiwrnod gwaith ar ôl cyhoeddi’r hysbysiad o etholiad a than 4 pm ddydd Iau Ebrill 8

Y dyddiad cau ar gyfer dosbarthu papurau enwebu

19 diwrnod (4pm)

4pm ddydd Iau 8 Ebrill

Gwneud gwrthwynebiadau i’r papurau enwebu

19  diwrnod  (rhwng 10am a 5pm), yn amodol ar y canlynol:

Rhwng 10 am a 12 canol dydd, gellir gwneud gwrthwynebiadau i bob enwebiad a ddosbarthwyd  


Rhwng 12 canol dydd a  5pm dim ond i enwebiadau a ddosbarthwyd ar ôl 4pm, 20 diwrnod cyn yr etholiad y gellir gwneud gwrthwynebiadau

Rhwng 10am a 12 canol dydd, ddydd Iau 8 Ebrill, gellir gwneud gwrthwynebiadau i bob enwebiad a ddosbarthwyd

Rhwng 12 canol dydd a 5pm ddydd Iau, 8 Ebrill dim ond i enwebiadau a ddosbarthwyd ar ôl 4pm ddydd Mercher 7 Ebrill y gellir gwneud gwrthwynebiadau  

Y dyddiad cau ar gyfer tynnu’n ôl

19 diwrnod (4pm)

4pm ddydd Iau 8 Ebrill

Y dyddiad cau ar gyfer hysbysu bod asiant etholiadol wedi’i benodi

19 diwrnod (4pm)

4pm ddydd Iau 8 Ebrill

Cyhoeddi’r hysbysiad interim cyntaf o newid i etholiad

19 diwrnod

 

Dydd Iau 8 Ebrill

Cyhoeddi datganiad am y sawl a enwebwyd

Dim hwyrach na 18 diwrnod  (4pm)

Dim hwyrach na 4pm ddydd Gwener 9 Ebrill  

Cyhoeddi datganiad am y sawl a enwebwyd, gan gynnwys hysbysiad o  bleidlais a lleoliad y gorsafoedd pleidleisio

Dim hwyrach na 18 diwrnod (4pm)

 

Dim hwyrach na 4pm ddydd Gwener 9 Ebrill

Y dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau i gofrestru

12 diwrnod

Dydd Llun 19 Ebrill

Y dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau newydd am bleidlais bost a phleidlais drwy ddirprwy drwy’r post, ac am newidiadau i bleidleisiau post neu bleidleisiau drwy ddirprwy sy’n bodoli eisoes

11 o ddiwrnodau(5pm)

5pm ddydd Mawrth 20 Ebrill

Y dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau newydd i bleidleisio drwy ddirprwy (nid pleidlais drwy ddirprwy drwy’r post na phleidlais argyfwng drwy ddirprwy) 

6 diwrnod (5pm)

5pm ddydd Mawrth  27 Ebrill

Cyhoeddi’r ail hysbysiad interim o newid i etholiad

Rhwng 18 diwrnod a 6 diwrnod  

Rhwng dydd Gwener 9 Ebrill a dydd Mawrth 27 Ebrill (yn gynwysiedig)

Cyhoeddi’r hysbysiad olaf o newid i etholiad

5 diwrnod

Dydd Mercher 28 Ebrill

Y dyddiad cau ar gyfer hysbysu bod asiantiaid pleidleisio, asiantiaid cyfrif ac is-asiantiaid wedi’u penodi

5 diwrnod

Dydd Mercher 28 Ebrill

Y dyddiad cyntaf y gall etholwyr wneud cais am bleidlais bost newydd yn lle pleidlais bost a gollwyd

4 diwrnod

Dydd Iau  29 Ebrill

Diwrnod pleidleisio

 

0 (rhwng 7am a 10pm)

Rhwng 7am a 10pm ddydd Iau 6 Mai

Y tro olaf y gall etholwyr wneud cais am bleidlais bost newydd yn lle pleidlais bost a ddifethwyd neu a gollwyd

0 (5pm)

5pm ddydd Iau 6 Mai

Y dyddiad cau am geisiadau am bleidlais argyfwng drwy ddiprwy

0 (5pm)

5pm ddydd Iau 6 Mai

Y tro olaf y gellir newid y gofrestr o ganlyniad i wall clerigol neu apêl gan y llys

0 (9pm)

9pm ddydd Iau 6 Mai

Gellir dod o hyd i wybodaeth ynglŷn â phleidleiswyr cymwys a systemau etholiadol drwy fynd at y tudalen Etholiadau Senedd Cymru.

Sesiwn Friffio ar gyfer Ymgeiswyr ac Asiantiaid (Etholiad Etholaethol a Rhanbarthol)

Cynhelir yr ail Sesiwn Friffio yr Ymgeiswyr ac Asiantiaid yn rhithiol ar ddydd Iau, 18 Mawrth 2021 am 5.30pm.

Er mwyn cael gwybodaeth bellach, cysylltwch â ni drwy e-bostio RRO-PARO@ceredigion.gov.uk

Pecyn Enwebu

Mae’r Pecyn Enwebu ar gael ar gwefan y Comisiwn Etholiadol. Dylid nodi, mae ‘na ffurflenni gwahanol os ydych yn sefyll fel Ymgeisydd Etholaethol neu yn sefyll yr Etholiad Rhanbarthol. Os ydych yn sefyll yn yr Etholiad Rhanbarthol, mae hefyd ffurflenni gwahanol os ydych yn ymgeisydd rhanbarthol rhestr plaid neu fel ymgeisydd unigol.

Ceir canllawiau ac adnoddau ar gyfer ymgeiswyr ac asiantiaid ar yr un dudalen we.

Gwirio Papurau Enwebu’n Anffurfiol

Rydym yn cynnig gwirio anffurfiol o’ch papurau enwebu. Rydym yn annog gwirio anffurfiol yn gryf.

I gyflwyno eich papurau enwebu i gael eu gwirio’n anffurfiol, sganiwch neu tynnwch lun o'ch ffurflenni ac e-bostiwch at RRO-PARO@ceredigion.gov.uk

Cyflwyno eich Papurau Enwebu

Oherwydd COVID-10, bydd rhaid gwneud apwyntiad er mwyn cyflwyno eich Papurau Enwebu. Bydd apwyntiadau ar gael o ddydd Llun, 29 Mawrth 2021. Y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno eich Papurau Enwebu yw 4pm ar 8 Ebrill 2021.

I drefnu apwyntiad ar gyfer cylwyno eich Papurau Enwebu, anfonwch e-bost at RRO-PARO@ceredigion.gov.uk

Canllawiau ac adnoddau ar gyfer ymgeiswyr a’u hasiantiaid (Etholiad Etholaethol a Rhanbarthol)

Mae gan y Comisiwn Etholiadol wybodaeth a fyddai’n ddefnyddiol ar eich cyfer os ydych yn bwriadu sefyll yn yr etholiad. 

Bydd rhagor o wybodaeth yn dilyn cyn bo hir ynglŷn â’r pecyn enwebu, sesiynau agor pleidleisiau drwy’r post, gweithdrefnau dilysu a chyfrif ayb.