Rolau a Chyfrifoldebau Allweddol Cyrff Llywodraethu

Pwrpas Trefn Lywodraethu yw helpu i ddarparu’r addysg orau posib ar gyfer dysgwyr. Mae Llywodraethwyr Ysgol yn rhan o dîm o bobl sy’n gweithio’n agos gyda’r Pennaeth, ac yn gwneud penderfyniadau allweddol sy’n cael effaith uniongyrchol ar addysg a lles y plant. Mae llywodraethwyr unigol yn cyfrannu at waith y corff llywodraethu er mwyn codi safonau cyflawniad.

Mae pwerau a dyletswyddau corff llywodraethu’n cynnwys:

  • Darparu golwg strategol - gosod y fframwaith a ddefnyddir gan y pennaeth a’r staff i redeg yr ysgol; gosod nodau ac amcanion, cytuno ar bolisïau, targedau a blaenoriaethau ar gyfer cyflawni’r amcanion hyn; monitro a gwerthuso
  • Gweithredu fel ffrind beirniadol – darparu cymorth a her i’r pennaeth a’r staff, mynnu gwybodaeth ac eglurhad
  • Sicrhau atebolrwydd – esbonio penderfyniadau a chamau gweithredu’r corff llywodraethu i unrhyw un sydd â diddordeb cyfreithlon

Mae gweithredu’r pwerau a’r dyletswyddau hyn yn hanfodol er mwyn i’r ysgol redeg yn llwyddiannus, ac mae bod yn llywodraethwr ysgol yn swydd bwysig.

Beth a ddisgwylir o Lywodraethwr?

Education is all about continually changing things for the better and as governors you play a very important part in bringing about those changes. You don’t need any formal qualifications – schools need volunteers with a wealth of life experiences.

I fod yn llywodraethwr, rhaid ichi:

  • fod â’r parodrwydd a’r gallu i baratoi ar gyfer cyfarfodydd
  • fod ar gael i fynychu cyfarfodydd; rhaid i’r corff llywodraethu gwrdd o leiaf unwaith y tymor, ond rydych yn debygol o gael cais i fod ar fwy nag un pwyllgor. Bydd amlder cyfarfodydd hwnnw’n amrywio, ond nid yw’n anarferol i bwyllgor gwrdd unwaith bob hanner tymor
  • fod ar gael ar gyfer cyfarfodydd a gynhelir yn gynnar fin nos yn bennaf, neu yn ystod y dydd
  • fod â’r amser i baratoi a chymryd rhan. Os na allwch chi baratoi ar gyfer, a mynychu cyfarfodydd, ni fyddwch yn gallu cynorthwyo’r ysgol yn effeithiol
  • gymryd rhan weithredol mewn cyfarfodydd, a gofyn cwestiynau priodol i’r Pennaeth i sicrhau bod yr ysgol yn cael ei rhedeg yn effeithiol
  • fonitro a gwerthuso perfformiad yr ysgol, gan ddarparu her adeiladol a chefnogol i’r Pennaeth a’r tîm sy’n arwain/rheoli’r ysgol

Cyfnod yn y Swydd

Mae pob llywodraethwr yn gwasanaethu am gyfnod o bedair blynedd o’r adeg y caiff ei ethol neu’i benodi, ond gall ef neu hi ymddiswyddo ar unrhyw adeg trwy roi rhybudd ysgrifenedig i Glerc y corff llywodraethu. Gall llywodraethwr gael ei ail-ethol neu’i ail-benodi am dymor pellach. Fodd bynnag, dylai rhiant lywodraethwyr fod yn ymwybodol na allant sefyll i gael eu hail-ethol neu’u hail-benodi oni bai eu bod yn rhiant i blentyn sydd wedi’i gofrestru yn yr ysgol. Mae’r Awdurdod Lleol yn gofyn bod Llywodraethwyr penodol yn cael gwiriad DBS yn unol â’i bolisi.

Amser i Ffwrdd o’r Gwaith

O Dan y gyfraith cyflogaeth, rhaid i gyflogwyr roi “amser rhesymol i ffwrdd o’r gwaith” i weithwyr sy’n llywodraethwyr ysgol i gyflawni’u dyletswyddau. Rhaid i’r gweithiwr a’r cyflogwr gytuno ar beth sy’n amser rhesymol i ffwrdd o’r gwaith.

Peidiwch â phoeni na chael eich gorlethu gan y gwaith: bydd y cymorth a’r hyfforddiant a ddarperir yn rhoi’r ddealltwriaeth a’r hyder ichi chwarae’ch rhan, i sicrhau bod ein hysgolion bob amser yn ymdrechu i ddarparu’n plant a’r addysg orau posib.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi dogfen ymgynghorol heddiw “Diwygio llywodraethu ysgolion: fframwaith rheoleiddio

Dyddiad terfyn yr ymgynghoriad: 17/02/2017

Gweithdrefnau Cwyno Llywodraeth Cymru ar gyfer Cyrff Llywodraethu Ysgolion

Gweithdrefnau Cwyno ar gyfer Cyrff Llywodraethu Ysgolion yng Nghymru

Polisi Presenoldeb Disgyblion

Templed Polisi Presenoldeb ar gyfer Ysgolion

Ffurflen Hysbysiadau Cosb

Cynllun Cydraddoldeb Strategol

Cynllun cydraddoldeb Strategol i Ysgolion

​Cytundeb Partneriaeth

Cytundeb Partneriaeth Ysgolion 2015-2018

Chwythu’r Chwiban

Polisi Enghreifftiol i Staff Ysgolion ar Chwythu’r Chwiban

Polisi Cyflog

Polisi Cyflog Athrawon 2017-2018 ar sail Model ERW

Polisi Cyflogau Athrawn Digyswllt 2017-2018 ar sail Model ERW

Polisi Derbyn

Polisi Derbyn Disgyblion i Ysgol 2018-2019

Arweiniad e-Ddiogelwch

Arweiniad e-Ddiogelwch Ceredigion

Amserlen Adolygu Polisiau

Amserlen Adolygu Polisiau

Polisi Amddifyn Plant

Canllaw Trawsryweddol Ysgolion

Canllawiau Gofal Personol ar gyfer Ysgolion / Canolfannau ag Adnoddau

Polisi Atal Eithafiaeth a Radicaleiddio 2016-2017

Polisi Amddifyn Plant Enghreifftiol

Awdit ar gyfer Amddifyn a Diogelu Plant

Rhestr Wiro ar gyfer Amddifyn a Diogelu Plant

Rheoli Staff yn Ysgolion

Gweithdrefn Medrusrwydd enghreifftiol ar gyfer Athrawon a Phenaethiaid

Disgyblaeth, Ymddygiad, Gallu'r Staff a'r Weithdrefn Achwyno

Canllawiau Ymdrin a Honiad o Gamdriniaeth yn erbyn Aelod o Staff neu Wirfoddolwr

Rhestr Wirio Ymdrin a Honiad o Gamdriniaeth tn erbyn Aelod o Staff neu Wirfoddolwr

Ymdriniaeth Bositif ar gyfer Ysgolion

Arweiniad Ymdriniaeth Bositif ar gyfer Ysgolion

Polisi Gwrth-fwlio

Canllaw ar gyfer Polisi Gwrth-fwlio Ceredigion

Cadw Dysgwyr yn Ddiogel

Llyfryn Cadw Dysgwyr yn Ddiogel y Llywodreath Cymru

Polisi Cludiant

Polisi Cludiant o'r Cartref i'r Ysgol / Coleg

Polisi DBS

DBS Polisi Recriwtio Diogel

Polisi Gofal Iechyd

Polisi Anghenion Gofal Iechyd

Canllawiau Hunanwerthuso

Canllaw i Lywodraethwyr ar Hunanwerthuso

Nodiadau Canllawiau Hunanwerthuso Cenedlaethol

​ERW Adroddiad Tymhorol y Pennaeth i'r Corff Llywodraethol

Templed y Pennaeth - Medi 2015

Iechyd & Diogelwch

Rheoli Asbestos mewn Ysgolion

Lwfansau Llywodraethwyr

Lwfans Llywodraethwyr

Gwasanaethau Cefnogi Llywodraethwyr

Cytundeb Lefel Gwasanaeth 2018-2019

Adroddiad Blynyddol y Llywodraethwyr

Adroddiad Blynyddol y Llywodraethwyr i Rieni