Mae gofalu'n gallu rhoi boddhad, ond gall hefyd fod yn waith blinedig sy'n galw am lawer o egni corfforol ac emosiynol. Fel gofalwr mae gofyn i chi fod mor iach â phosib er mwyn sicrhau eich bod yn medru parhau i ofalu.

P'un a fuoch chi'n gofalu ers tipyn, neu ers ychydig bach yn unig, gallwch deimlo bod bywyd yn eithaf caled. Serch hynny, mae newyddion da, sef bod llawer o wybodaeth a chymorth ar gael i chi. Ar y llaw arall, nid ydym yn gwybod yn aml am beth rydyn ni'n chwilio, neu nid yw'n hawdd iawn dod o hyd iddo. Cynlluniwyd y llyfryn hwn i'w ddarllen yn gyflym; bydd yn eich cyfeirio chi at y man cywir, ond gobeithiwn y bydd yn ddefnyddiol ar ei ben ei hun. Mae unrhyw beth y soniwn amdano yma wedi'i restru yn adran 'Am Ragor o Gymorth' ar dudalennau 26-30.

Dywedwch 'Dw i'n iawn'...a'i Olygu!

Pan aethom ati i ysgrifennu'r llyfryn hwn, roeddem yn awyddus iddo apelio at Ofalwyr ac at y rheini sydd heb gydnabod eto efallai mai 'Gofalwyr' ydyn nhw. Roeddem yn teimlo bod angen llyfryn byr, ymarferol sy'n canolbwyntio ar bwnc pwysig iechyd a lles. Gobeithiwn ei fod yn llenwi'r bwlch hwn ac y bydd yn rhoi cymorth a chryfder i chi, a chithau wedi'i gael bellach.

Er mwyn gofyn am gopi am ddim o'r llyfryn, cysylltwch â Thîm Cyswllt Ceredigion ar 01545 574000. Neu cysylltwch â Swyddfa Datblygu Gofalwyr Ceredigion ar 01970 633564.

Er mwyn rhoi sylwadau ynglŷn â'r llyfryn 'Dywedwch 'Dw i'n iawn' ... a'i Olygu!', ewch at y dudalen ganlynol ar y we: www.surveymonkey.com

Mae llawer o bethau y gallwch eu gwneud i gadw golwg ar eich iechyd.

Cofrestrwch fel gofalwr gyda'ch meddyg teulu

Mae gofalwyr yn cael eu hannog i gofrestru gyda'u meddygfa leol fel rhan o'r cynllun Buddsoddwyr mewn Gofalwyr sy'n cael ei redeg gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda.

Fframwaith gwobrwyo achrededig i Bractisau Meddygon Teulu yn rhanbarth Hywel Dda (Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro) yw Buddsoddwyr mewn Gofalwyr. Un o syniadau Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yw'r cynllun a'r bwriad yw mesur safon yr arfer da a geir mewn practisau Meddygon Teulu i gefnogi gofalwyr. Er mwyn sicrhau Gwobr Efydd y Cynllun Buddsoddwyr mewn Gofalwyr, mae gofyn i Bractisau'r Meddygon Teulu ddarparu'r canlynol:

  • Gwybodaeth i Ofalwyr
  • Bwrdd Gwybodaeth arbennig i Ofalwyr
  • Hyfforddiant i Staff
  • Proses gofrestru / atgyfeirio

Mae taflen a ffurflen ar y wefan hon i chi eu lawrlwytho a mynd â nhw i'ch meddygfa leol. Bydd eich meddyg teulu yn nodi ar eich cofnodion eich bod yn Ofalwr ac efallai y bydd yn medru eich cynorthwyo drwy gynnig apwyntiadau hyblyg, archwiliadau iechyd, ac ati, ond bydd hyn yn amrywio felly byddai'n well i chi siarad â'r sawl sy'n arwain ar faterion sy'n ymwneud â Gofalwyr yn y feddygfa (os oes unigolyn wedi'i benodi i wneud hynny) neu Reolwr y Practis. Mae mwy o wybodaeth ar gael ar hysbysfwrdd y feddygfa.

Taflen Buddsoddwyr mewn Gofalwyr

Buddsoddwyr mewn Gofalwyr Cofrestru Ffurflen

Cymorth gan Fferyllfa Lloyds

Mae Fferyllfa Lloyds yn cydnabod y swyddogaeth werthfawr ond anodd sydd gan ofalwyr mewn cymdeithas, ac felly maent wedi ffurfio partneriaeth â Carers UK i roi cymorth i ofalwyr a chynnig gwasanaethau i wella eu hiechyd.

Gwefan

Ceir adran i ofalwyr ar wefan Fferyllfa Lloyds, sy'n cynnwys twr o wybodaeth ddefnyddiol a anelir yn benodol at ofalwyr. Dilynwch y ddolen gyswllt hon i wefan Fferyllfa Lloyds: www.lloydspharmacy.com

Prawf Pwysedd Gwaed

Mae Fferyllfa Lloyds yn cynnig gwasanaeth profi pwysedd gwaed yn rhad ac am ddim. Gallwch gymryd y prawf mewn ychydig o funudau, ac fel rheol nid oes rhaid i chi drefnu apwyntiad.

Prawf Clefyd Siwgr

Mae FferyllfaLloyds yn cynnig prawf clefyd siwgr yn rhad ac am ddim i ganfod a ydych mewn perygl o gael y clefyd.

Prawf Colesterol a'r Galon

Gall Fferyllfa Lloyds wneud profion colesterol a'r galon. Mae'r ymgynghoriad yn para 10-15 munud, a bydd y fferyllydd yn cynnal sawl prawf, gan gynnwys lefelau colesterol a phwysedd gwaed, er mwyn rhoi amcan o'r perygl y byddwch yn datblygu clefyd y galon. Fe gewch y canlyniadau ar unwaith, ynghyd â chynllun gweithredu personol i'ch helpu i ofalu am eich calon.

Prawf llygaid

Mae'n hanfodol eich bod yn cael prawf llygaid yn rheolaidd. Gall cyflyrau megis glawcoma, cataractau, clefyd siwgr a salwch sy'n gysylltiedig â henaint gael effaith ddifrifol ar eich golwg. Mae Fferyllfa Lloyds yn cynnig prawf llygaid yn y cartref i bobl sy'n cael trafferth cyrraedd y siop leol. I weld a ydych yn gymwys i gael prawf llygaid yn y cartref, ewch i'r wefan: www.lloydspharmacy.com

NHS Carers Direct

Gall NHS Carers Direct gynnig gwybodaeth a chyngor i ofalwyr yn gyfrinachol ac yn rhad ac am ddim. Galwch y Llinell Gymorth Uniongyrchol ar 0808 802 0202 neu e bostiwch: CarersDirect@nhschoices.nhs.uk

Ceir hefyd gwefan sy'n dal llu o wybodaeth i ofalwyr ar sut i ofalu amdanynt eu hunain wrth ofalu am rywun arall. Ar y wefan cewch gyngor ar ffitrwydd, bwyta'n iach, rheoli straen a sut i gael mynediad i ofal seibiant. Rhoddir gwybodaeth hefyd am y gwahanol fathau o ofal seibiant sydd ar gael, a chyngor cyfreithiol ar sut i gael mynediad i wasanaethau eiriolaeth.

Dilynwch y ddolen gyswllt isod i fynd i wefan NHS Carers Direct:

www.nhs.uk

Carers UK

Mae gan Carers UK lu o wybodaeth ar eu gwefan sy'n rhoi cyngor i ofalwyr ar ofalu am eu hiechyd, cadw trefn ar foddion, cyngor ar gysgu'n dda, ymdopi â straen a gofalu am y cefn. Cliciwch y ddolen gyswllt isod i gael gwybod mwy:

www.carersuk.org