Mae’n ofynnol i Gynghorwyr Sir, Cynghorwyr Tref a Chymuned ac Aelodau Cyfetholedig weithredu’n unol â’r Côd Ymddygiad ar gyfer Cynghorwyr y mae eu Cyngor penodol hwy wedi’i fabwysiadu, er mwyn sicrhau cydymffurfiaeth â gofynion gorfodol y Côd Ymddygiad Enghreifftiol a gyhoeddwyd gan y Cynulliad.

Os oes gennych chi gŵyn sy’n honni fod Cynghorydd Sir wedi mynd yn groes i’r Côd, gallwch ei anfon at yr Ombwdsmon yn uniongyrchol a/neu at Swyddog Monitro’r Cyngor.

Ar wefan yr Ombwdsmon ceir canllawiau ar wneud cwyn am aelod etholedig , yn ogystal â thaflen wybodaeth.

Gallai’r Ombwdsmon benderfynu y dylai’r Swyddog Monitro ymchwilio i’r gŵyn, neu gallai ofyn i Bwyllgor Moeseg a Safonau’r Cyngor benderfynu ar y mater. Os aiff y gŵyn gerbron y Pwyllgor Moeseg a Safonau, gallant benderfynu peidio â gweithredu ymhellach, rhoi cerydd, neu wahardd Cynghorydd am hyd at chwe mis.

Os bydd yr Ombwdsmon yn ymchwilio i honiad o fynd yn groes i’r Côd, ac yn dod i’r casgliad fod sail i’r honiad hwnnw, bydd yn anfon adroddiad ar ei gasgliadau at y Swyddog Monitro a’r Cynghorydd dan sylw.

Os yw’r Ombwdsmon o’r farn bod y mater yn un difrifol, gall anfon y gŵyn ymlaen i Banel Dyfarnu Cymru, sy’n meddu ar y grym i wahardd Cynghorydd am hyd at bum mlynedd.

Dyma fanylion cyswllt yr Ombwdsmon:

Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru
1 Ffordd yr Hen Gae
Pencoed
Pen-y-bont ar Ogwr CF35 5LJ

Ffôn: 0300 790 0203 (cyfradd galwadau lleol)
Ffacs: 01656 641199
E-bost: ask@ombudsman-wales.org.uk
Gwefan: www.ombudsman-wales.org.uk

Gallwch hefyd gysylltu â Swyddog Monitro’r Cyngor:

Y Swyddog Monitro
Cyngor Sir Ceredigion
Penmorfa
Aberaeron
Ceredigion
SA46 0PA.

E-bost: SwyddogMonitro@ceredigion.gov.uk